Η βάδιση με έσω στροφή των ποδιών, γνωστή και ως intoeing, αποτελεί μία από τις συχνότερες παρεκκλίσεις της φυσιολογικής βάδισης στα παιδιά. Χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι κατά το περπάτημα τα πέλματα «κοιτούν» προς τα μέσα αντί να είναι παράλληλα. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για μια καλοήθη και παροδική κατάσταση, η οποία δεν προκαλεί πόνο και δεν επηρεάζει τη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού.
Η βάδιση με έσω στροφή μπορεί να γίνει αντιληπτή ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής, συχνότερα όμως εμφανίζεται πιο έντονα στην ηλικία των 2–6 ετών, όταν το παιδί έχει σταθεροποιήσει τη βάδισή του και αυξάνει τη φυσική του δραστηριότητα.
Η βάδιση με έσω στροφή δεν αποτελεί ενιαία πάθηση αλλά αποτέλεσμα διαφορετικών ανατομικών παραγόντων, οι οποίοι μπορεί να συνυπάρχουν ή να εμφανίζονται μεμονωμένα.
Η αυξημένη πρόσθια κλίση του αυχένα του μηριαίου (μηριαία στροφή) είναι η συχνότερη αιτία. Στα μικρά παιδιά ο αυχένας του μηριαίου έχει φυσιολογικά μεγαλύτερη έσω στροφή, η οποία μειώνεται σταδιακά με την ανάπτυξη. Σε ορισμένα παιδιά η διόρθωση αυτή καθυστερεί, με αποτέλεσμα το γόνατο και το πόδι να στρέφονται προς τα μέσα κατά τη βάδιση.
Η έσω στροφή της κνήμης αποτελεί επίσης συχνό αίτιο, κυρίως σε μικρότερες ηλικίες. Η κατάσταση αυτή σχετίζεται συχνά με την ενδομήτρια θέση του εμβρύου και συνήθως βελτιώνεται αυτόματα με την ανάπτυξη.
Η προσαγωγή των μεταταρσίων του άκρου ποδός αφορά παραμόρφωση του πρόσθιου ποδιού, όπου τα μετατάρσια στρέφονται προς τα μέσα. Μπορεί να είναι εύκαμπτη ή δυσκαμπτη. Οι εύκαμπτες μορφές συνήθως αυτοδιορθώνονται, ενώ οι δυσκαμπτες απαιτούν στενότερη παρακολούθηση.
Σπανιότερα, η βάδιση με έσω στροφή μπορεί να σχετίζεται με νευρολογικές καταστάσεις ή γενικευμένες διαταραχές μυϊκού τόνου, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την πλήρη κλινική αξιολόγηση.
Τα περισσότερα παιδιά με βάδιση σε έσω στροφή δεν εμφανίζουν πόνο και έχουν φυσιολογική αντοχή στη βάδιση και στο παιχνίδι. Συχνά οι γονείς αναφέρουν ότι το παιδί «σκοντάφτει» πιο εύκολα ή ότι τα παπούτσια φθείρονται περισσότερο στο εσωτερικό τους τμήμα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως όταν η έσω στροφή είναι έντονη, μπορεί να παρατηρείται αδέξια βάδιση ή κόπωση μετά από παρατεταμένη δραστηριότητα, χωρίς όμως σοβαρό λειτουργικό περιορισμό.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως σε λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση από παιδοορθοπαιδικό. Κατά την εξέταση αξιολογούνται:
η βάδιση του παιδιού
η θέση των ποδιών σε στάση και κίνηση
η στροφή των ισχίων
η ευθυγράμμιση των κάτω άκρων
η ευκαμψία του άκρου ποδός
Οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν είναι συνήθως απαραίτητες. Ακτινογραφίες ζητούνται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει αμφιβολία για το αίτιο ή όταν συνυπάρχουν άλλα ευρήματα που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.
Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η βάδιση με έσω στροφή δεν απαιτεί καμία θεραπεία. Η φυσική ανάπτυξη του σκελετού οδηγεί σταδιακά σε αυτόματη διόρθωση, η οποία μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι ειδικά παπούτσια, νάρθηκες ή ορθωτικά επιταχύνουν τη διόρθωση στις περισσότερες περιπτώσεις. Αντιθέτως, συχνά προκαλούν άσκοπη επιβάρυνση και άγχος.
Η παρακολούθηση σε τακτά χρονικά διαστήματα επιτρέπει την αξιολόγηση της εξέλιξης και τη διαβεβαίωση ότι η πορεία είναι φυσιολογική.
Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν:
η παραμόρφωση είναι δυσκαμπτη
επιμένει μετά την ηλικία των 8–10 ετών
προκαλεί σαφή λειτουργικό περιορισμό
συνοδεύεται από πόνο ή σοβαρή αστάθεια
Οι επεμβάσεις αυτές είναι εξαιρετικά επιλεκτικές και πραγματοποιούνται μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.
Η βάδιση με έσω στροφή αποτελεί συνήθως φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης. Η σωστή ενημέρωση και ο προληπτικός έλεγχος είναι το κλειδί ώστε να αποφευχθεί άσκοπη ανησυχία ή υπερθεραπεία.
Η έγκαιρη παιδοορθοπαιδική εκτίμηση εξασφαλίζει σωστή διάγνωση, καθοδήγηση και, όταν χρειάζεται, έγκαιρη παρέμβαση με στόχο τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Αν παρατηρείς ότι το παιδί σου περπατά με τα πόδια προς τα μέσα και θέλεις μια σωστή εκτίμηση, έλα σε επικοινωνία με τον ορθοπαιδικό χειρουργό ενηλίκων και παίδων Μιχάλη Σαράντη. Μαζί μπορούμε να αξιολογήσουμε τη βάδιση και να συζητήσουμε με ηρεμία την εξέλιξή της.
