Κάταγμα

Τι είναι το κάταγμα;

Κάταγμα καλείται η μερική ή πλήρης λύση της συνέχειας του οστού. Για να προκληθεί ένα κάταγμα, πρέπει να επιδράσει πάνω στο οστό σημαντική βία, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμβεί και με μικρότερο τραυματισμό, όταν το οστό είναι ήδη εξασθενημένο.

Το οστό μπορεί να υποστεί:

  • ένα απλό ράγισμα (ρωγμώδες κάταγμα), 
  • ένα πλήρες κάταγμα με παρεκτόπιση των οστικών τμημάτων, αλλά χωρίς συντριβή, 
  • ή ένα πλήρες κάταγμα με παρεκτόπιση και συντριβή των τμημάτων του. 

Τα κατάγματα αποτελούν από τις πιο συχνές ορθοπαιδικές κακώσεις και απαιτούν σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση για να αποφευχθούν επιπλοκές.

 

Τύποι κατάγματος

  • Απλό μη παρεκτοπισμένο (σταθερό) 
  • Παρεκτοπισμένο (ασταθές) 
  • Συντριπτικό 
  • Ενδαρθρικό 
  • Ανοικτό (σύνθετο) 

Η ταξινόμηση του κατάγματος είναι καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και επηρεάζει άμεσα τον χρόνο αποκατάστασης.

 

Ανατομική εντόπιση κατάγματος

  • Κάταγμα άνω άκρου (κλείδα, βραχιόνιο, αγκώνας, κερκίδα, ωλένη, μετακάρπια) 
  • Κάταγμα σπονδυλικής στήλης 
  • Κάταγμα κάτω άκρου (ισχίο, μηριαίο, γόνατο, κνήμη, μετατάρσια) 

Η εντόπιση του κατάγματος επηρεάζει τόσο τη βαρύτητα της κάκωσης όσο και τον τρόπο αποκατάστασης.

 

Πώς προκαλείται ένα κάταγμα;

  • Τραύμα λόγω πτώσης, τροχαίου, άσκησης βίας ή αθλητικής κάκωσης 
  • Οστεοπόρωση 
  • Υπερχρήση ή επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα (κατάγματα κόπωσης) 
  • Μεταβολικά νοσήματα 
  • Γενετικά νοσήματα (π.χ. ατελής οστεογένεση) 

Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα κατάγματα εμφανίζονται συχνότερα ακόμη και μετά από ήπια πτώση, λόγω μειωμένης οστικής πυκνότητας.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα ενός κατάγματος;

  • Πόνος που επιδεινώνεται με την κίνηση 
  • Οίδημα 
  • Παραμόρφωση του άκρου 
  • Αδυναμία φόρτισης ή χρήσης του τραυματισμένου μέλους 

Η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από τον τύπο και τη θέση του κατάγματος.

 

Ποιες μπορεί να είναι οι επιπλοκές ενός κατάγματος;

  • Ψευδάρθρωση (αποτυχία πώρωσης) 
  • Πώρωση σε πλημμελή θέση 
  • Λοίμωξη 
  • Δυσκαμψία άρθρωσης 
  • Φλεβική θρόμβωση 

Η έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.

 

Διάγνωση κατάγματος

Απαιτείται λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, καθώς και ακτινολογικός έλεγχος για την επιβεβαίωση του κατάγματος. Συχνά απαιτείται αξονική τομογραφία τόσο για τη διάγνωση όσο και για τον προεγχειρητικό έλεγχο, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιείται και μαγνητική τομογραφία, κυρίως για την εκτίμηση μαλακών μορίων.

 

Αντιμετώπιση κατάγματος

Η αντιμετώπιση κάθε κατάγματος εξαρτάται από:

  • το είδος και τον τύπο του κατάγματος 
  • την ανατομική εντόπιση 
  • την ηλικία του ασθενούς 
  • τη γενική κατάσταση της υγείας του 

Βασικοί στόχοι αντιμετώπισης

  • Ανατομική ανάταξη του κατάγματος 
  • Σταθεροποίηση του κατάγματος ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπλοκές 
  • Αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών 
  • Γρήγορη και ασφαλής κινητοποίηση του ασθενούς 
  • Εξασφάλιση βιολογικών και εμβιομηχανικών προϋποθέσεων για την πώρωση 

Μέθοδοι αντιμετώπισης

  • Ακινητοποίηση με νάρθηκα ή γύψο 
  • Κλειστή ανάταξη 
  • Εξωτερική οστεοσύνθεση 
  • Ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση με πλάκες, βίδες ή ενδομυελικό ήλο 

 

Από τι επηρεάζεται η πώρωση ενός κατάγματος;

Η πώρωση ενός κατάγματος αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή επουλωτικής διεργασίας στον οργανισμό, καθώς αποκαθιστά τη λύση της συνέχειας του οστού με νέο οστικό ιστό παρόμοιο με τον φυσιολογικό.

Επηρεάζεται από τοπικούς και γενικούς παράγοντες.

Τοπικοί παράγοντες

  • η εντόπιση του κατάγματος 
  • η μορφή του κατάγματος 
  • η σύσταση του οστού 
  • η έκταση της βλάβης των μαλακών μορίων 

Γενικοί παράγοντες

  • η ηλικία 
  • η γενική κατάσταση του οργανισμού και ο τρόπος ζωής 
  • παθήσεις των ενδοκρινών αδένων 

 

Αποκατάσταση μετά από κάταγμα

Τα κατάγματα απαιτούν αρκετές εβδομάδες για την πλήρη κλινική και λειτουργική αποκατάσταση. Ο χρόνος αποθεραπείας εξαρτάται από τον τύπο και την εντόπιση του κατάγματος, τη μέθοδο αντιμετώπισης, την ηλικία και τη συνολική υγεία του ασθενούς.

Η φυσικοθεραπεία είναι συνήθως απαραίτητη για την αποκατάσταση της κινητικότητας και της μυϊκής δύναμης. Οι ασθενείς παρακολουθούνται τακτικά κλινικά και ακτινολογικά από τον θεράποντα ιατρό, ο οποίος καθοδηγεί με ασφάλεια την επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Συχνές Ερωτήσεις για Κατάγματα Πού να απευθυνθώ αν έχω υποψία κατάγματος;

Σε κάθε περίπτωση τραυματισμού με έντονο πόνο ή αδυναμία κίνησης, απαιτείται άμεση εξέταση από ορθοπαιδικό ιατρό σε οργανωμένο ιατρείο ή νοσοκομείο.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να κολλήσει ένα κάταγμα;

Ο χρόνος πώρωσης ποικίλλει. Συνήθως κυμαίνεται από 6 έως 12 εβδομάδες, ανάλογα με το οστό, την ηλικία και τον τύπο του κατάγματος.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο σε ένα κάταγμα;

Όχι. Πολλά κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με γύψο ή νάρθηκα. Το χειρουργείο επιλέγεται όταν απαιτείται σταθερή ανάταξη ή υπάρχει παρεκτόπιση.

Μπορώ να περπατήσω με κάταγμα;

Σε ορισμένα σταθερά κατάγματα επιτρέπεται περιορισμένη φόρτιση. Αυτό καθορίζεται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό.

Η φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη μετά από κάταγμα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, καθώς συμβάλλει στην αποκατάσταση της κινητικότητας, της δύναμης και της λειτουργικότητας του άκρου.

Σου άρεσε;
Μοιράσου το με φίλους

Άλλες παθήσεις που αξίζει να γνωρίζεις