Ο εκτινασσόμενος δάκτυλος, γνωστός και ως στενωτική τενοντοελυτρίτιδα ή δάκτυλο δίκην σκανδάλης (trigger finger), είναι μια συχνή πάθηση της άκρας χείρας που εμποδίζει τη φυσιολογική κίνηση και λειτουργικότητα των δακτύλων. Χαρακτηρίζεται από δυσκολία στην κάμψη και έκταση του δακτύλου, συχνά με αίσθημα «κλειδώματος» ή εκτίναξης.
Η κάμψη των δακτύλων πραγματοποιείται χάρη στη λειτουργία των καμπτήρων τενόντων. Οι τένοντες αυτοί διέρχονται μέσα από ένα τούνελ στην παλάμη, το οποίο ονομάζεται έλυτρο. Όταν το έλυτρο στενέψει, η ομαλή διέλευση των τενόντων δυσχεραίνεται, με αποτέλεσμα τη φλεγμονή και το οίδημά τους. Έτσι δημιουργείται μηχανική εμπλοκή κατά την κίνηση του δακτύλου.
Η ακριβής αιτία της πάθησης δεν είναι πάντα γνωστή. Πιο συχνά προσβάλλονται ο αντίχειρας και ο μέσος δάκτυλος.
Ο εκτινασσόμενος δάκτυλος εμφανίζεται συχνότερα σε:
άτομα με θυρεοειδοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, ρευματοειδή ή ουρική αρθρίτιδα
γυναίκες ηλικίας 40 έως 60 ετών
άτομα με συχνές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις των δακτύλων
άτομα με βαριά χειρωνακτική εργασία
Μπορεί να συνυπάρχει με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
πόνο στην παλάμη και στο δάκτυλο
αδυναμία πλήρους έκτασης ή κάμψης
αίσθημα κλειδώματος του δακτύλου
αίσθημα εκτίναξης κατά την έκταση
ψηλαφητό και ευαίσθητο μόρφωμα στην παλάμη
επιδείνωση μετά από πολύωρη ακινησία, όπως το πρωί
μόνιμη κάμψη του δακτύλου σε προχωρημένες περιπτώσεις
Η διάγνωση βασίζεται στο λεπτομερές ιστορικό και στην κλινική εξέταση του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί υπερηχογραφικός έλεγχος για την επιβεβαίωση της διάγνωσης ή τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.
Στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπιση είναι συντηρητική και περιλαμβάνει:
ανάπαυση και τροποποίηση δραστηριοτήτων
αντιφλεγμονώδη φάρμακα
τοπική έγχυση κορτιζόνης
ασκήσεις διατάσεων καρπού και δακτύλων
χρήση νυχτερινού νάρθηκα
Σε περίπτωση αποτυχίας της συντηρητικής αγωγής ή σε προχωρημένα στάδια όπου επηρεάζεται η καθημερινή λειτουργικότητα, προτείνεται χειρουργική αντιμετώπιση. Η επέμβαση περιλαμβάνει απελευθέρωση του εκτινασσόμενου δακτύλου υπό τοπική αναισθησία και έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας.
Ο εκτινασσόμενος δάκτυλος περνάει μόνος του;
Σπάνια. Στα αρχικά στάδια μπορεί να υπάρξει παροδική βελτίωση, αλλά συνήθως απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση για οριστική αποκατάσταση.
Γιατί χειροτερεύει το πρωί;
Η ακινησία κατά τη διάρκεια του ύπνου αυξάνει το οίδημα του τένοντα, με αποτέλεσμα το έντονο αίσθημα κλειδώματος κατά το πρωινό ξύπνημα.
Η ένεση κορτιζόνης είναι αποτελεσματική;
Σε πολλές περιπτώσεις προσφέρει σημαντική ανακούφιση, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, αν και δεν αποκλείεται η υποτροπή.
Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;
Όχι. Το χειρουργείο προτείνεται όταν αποτύχει η συντηρητική θεραπεία ή όταν το δάκτυλο παραμένει μόνιμα κλειδωμένο.
Η επέμβαση είναι επώδυνη;
Όχι. Γίνεται με τοπική αναισθησία, είναι σύντομη και επιτρέπει άμεση κινητοποίηση του δακτύλου.
Μπορεί να επανεμφανιστεί μετά το χειρουργείο;
Η υποτροπή είναι σπάνια μετά από χειρουργική απελευθέρωση, ειδικά όταν αποκατασταθεί πλήρως η κίνηση του δακτύλου.
Για περισσότερες πληροφορίες ή για να συζητήσουμε τον εκτινασσόμενο δάκτυλο και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, μπορείς να έρθεις σε επικοινωνία με τον ορθοπαιδικό χειρουργό ενηλίκων και παίδων Μιχάλη Σαράντη. Μαζί μπορούμε να μιλήσουμε αναλυτικά και να επιλέξουμε την κατάλληλη αντιμετώπιση για τη δική σου περίπτωση.
