Με τον όρο κύφωση περιγράφουμε την αυξημένη κύρτωση προς τα εμπρός της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, πέρα από τα φυσιολογικά όρια που κυμαίνονται από 20 έως 45 μοίρες. Η κύφωση εμφανίζεται με παρόμοια συχνότητα και στα δύο φύλα, κυρίως στην ηλικία από 12 έως 16 ετών, περίοδο κατά την οποία η σπονδυλική στήλη βρίσκεται σε έντονη φάση ανάπτυξης.
Η έγκαιρη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία, καθώς επιτρέπει τη σωστή παρακολούθηση και τη συντηρητική αντιμετώπιση, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόνιμων παραμορφώσεων της σπονδυλικής στήλης στην ενήλικη ζωή.
Η κύφωση ταξινομείται σε διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με την αιτία και τα μορφολογικά της χαρακτηριστικά.
Η λειτουργική κύφωση οφείλεται κυρίως στην κακή στάση σώματος. Δεν συνοδεύεται από δομικές αλλοιώσεις των σπονδύλων και έχει συνήθως πολύ καλή πρόγνωση με σωστή εκπαίδευση στάσης και ασκήσεις.
Η νεανική κύφωση, γνωστή και ως νόσος Scheuermann, χαρακτηρίζεται από αναπτυξιακή δυσμορφία των σπονδύλων. Η πρόσθια επιφάνεια του σώματος του σπονδύλου αναπτύσσεται λιγότερο από την οπίσθια, με αποτέλεσμα οι σπόνδυλοι να αποκτούν σφηνοειδές σχήμα και η κύφωση να επιδεινώνεται κατά την ανάπτυξη.
Η συγγενής κύφωση οφείλεται σε ανωμαλίες σχηματισμού των σπονδύλων από τη γέννηση και χρειάζεται στενή ιατρική παρακολούθηση.
Η δευτεροπαθής κύφωση μπορεί να προκύψει λόγω φλεγμονών, όγκων, καταγμάτων ή άλλων παθολογικών καταστάσεων της σπονδυλικής στήλης.
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια στα αρχικά στάδια και να γίνονται πιο εμφανή με την πρόοδο της παραμόρφωσης. Σε εφήβους, η αλλαγή της στάσης σώματος συχνά προηγείται του πόνου και αποτελεί βασικό λόγο επίσκεψης στον ορθοπαιδικό.
Η διάγνωση βασίζεται σε λεπτομερές ιστορικό και προσεκτική κλινική εξέταση της σπονδυλικής στήλης. Ο ακτινολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος για την ακριβή μέτρηση της γωνίας κύφωσης και την εκτίμηση της μορφολογίας των σπονδύλων.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία δευτεροπαθούς αιτίας ή νευρολογική συμπτωματολογία.
Η συντηρητική αντιμετώπιση αποτελεί την πρώτη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις. Περιλαμβάνει φυσιοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης του κορμού, βελτίωση της στάσης σώματος και τροποποίηση των καθημερινών δραστηριοτήτων. Η τακτική κλινική και ακτινολογική παρακολούθηση είναι απαραίτητη για τον έλεγχο της εξέλιξης.
Η χρήση διορθωτικών κηδεμόνων κορμού συνιστάται συνήθως όταν η γωνία κύφωσης ξεπερνά τις 50 μοίρες και το παιδί βρίσκεται ακόμα σε φάση ανάπτυξης.
Η χειρουργική αντιμετώπιση εφαρμόζεται πλέον σπάνια. Ενδείκνυται μόνο σε περιπτώσεις σοβαρής παραμορφωτικής κύφωσης, συνήθως άνω των 70 μοιρών, όταν η συντηρητική θεραπεία έχει αποτύχει και η παραμόρφωση συνεχίζει να εξελίσσεται.
Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν η διάγνωση γίνει έγκαιρα, η κύφωση μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά ή να σταθεροποιηθεί με συντηρητική θεραπεία και σωστή παρακολούθηση.
Η λειτουργική κύφωση λόγω κακής στάσης συνήθως δεν προκαλεί μόνιμες αλλοιώσεις, εφόσον αντιμετωπιστεί έγκαιρα με ασκήσεις και εκπαίδευση στάσης σώματος.
Η παραμόρφωση αυξάνεται κατά την περίοδο της ανάπτυξης και συνήθως σταθεροποιείται μετά τη σκελετική ωρίμανση, εφόσον παρακολουθείται σωστά.
Όχι. Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί και σε ήπιες μορφές κύφωσης, αλλά δεν αντικατοπτρίζει πάντα τον βαθμό της παραμόρφωσης.
Ο κηδεμόνας συνιστάται κυρίως σε παιδιά και εφήβους με κύφωση άνω των 50 μοιρών και ενεργό σκελετική ανάπτυξη.
Όταν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί σωστά, οι περισσότερες μορφές κύφωσης δεν περιορίζουν τη λειτουργικότητα ή την ποιότητα ζωής στην ενήλικη ζωή.
Αν παρατηρείς αλλαγές στη στάση του σώματος ή πόνο στην πλάτη σε εσένα ή στο παιδί σου, αξίζει να το συζητήσουμε. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ενηλίκων και Παίδων Μιχάλης Σαράντης μπορεί να αξιολογήσει την κύφωση και να σου προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση για τη δική σου περίπτωση. Έλα να μιλήσουμε.
