Τα κατάγματα άνω ή κάτω άκρων είναι ιδιαίτερα συχνά στα παιδιά όλων των ηλικιών. Ο αναπτυσσόμενος παιδικός σκελετός παρουσιάζει σημαντικές διαφορές στην ανατομία, την εμβιομηχανική και τη φυσιολογία σε σχέση με τον σκελετό των ενηλίκων, γεγονός που απαιτεί εξειδικευμένη προσέγγιση στη διάγνωση και την αντιμετώπιση.
Η σωστή αξιολόγηση από παιδορθοπαιδικό είναι καθοριστική για την αποφυγή μελλοντικών παραμορφώσεων και λειτουργικών προβλημάτων.
Πρόκειται για περιοχές στα άκρα των οστών που στα παιδιά είναι κυρίως χόνδρινες και δεν απεικονίζονται εύκολα ακτινολογικά, δυσχεραίνοντας τη διάγνωση.
Ο συζευτικός χόνδρος είναι υπεύθυνος για την κατά μήκος ανάπτυξη του οστού και κατάγματα που τον διαπερνούν μπορεί να οδηγήσουν σε βράχυνση ή γωνιώδη παραμόρφωση.
Το παιδικό περιόστεο είναι παχύτερο και με υψηλή οστεογενετική ικανότητα. Μπορεί να αποκολληθεί χωρίς να διασπάται πλήρως και συμβάλλει σημαντικά στη φυσική ανακατασκευή του οστού.
Στα παιδιά παρατηρείται ταχύτερη πώρωση των καταγμάτων. Η αυξημένη αιμάτωση μπορεί να διεγείρει τον συζευτικό χόνδρο και σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσει υπερανάπτυξη του οστού.
Εμφανίζονται κυρίως σε παρεκτοπισμένα ενδαρθρικά κατάγματα ή σε παραμελημένες κακώσεις.
Γωνιώδεις παραμορφώσεις μπορούν να διορθωθούν με την ανάπτυξη, ανάλογα με την ηλικία και τη θέση του κατάγματος.
Οι στροφικές παραμορφώσεις δεν διορθώνονται με φυσική ανακατασκευή.
Μπορεί να συμβούν άμεσα λόγω πρόωρης αφαίρεσης γύψου, όψιμα σε οστά που πωρώθηκαν με παραμόρφωση ή σε παιδιά με έντονη αθλητική δραστηριότητα.
Όπως και στους ενήλικες, τα βασικά συμπτώματα είναι:
Στον αναπτυσσόμενο σκελετό εμφανίζονται χαρακτηριστικοί τύποι καταγμάτων:
Κάταγμα δίκην πόρπης (buckle ή torus)
Μερική θλίψη του φλοιού του οστού.
Κάταγμα δίκην χλωρού ξύλου (greenstick)
Το οστό λυγίζει και σπάει μόνο από τη μία πλευρά.
Πλαστική παραμόρφωση
Το οστό λυγίζει χωρίς να εμφανίζεται γραμμή κατάγματος.
Κατάγματα επιφύσεων (επιφυσιόλυση)
Αφορούν την περιοχή ανάπτυξης και ταξινομούνται κατά Salter–Harris (I–V), με ιδιαίτερη προγνωστική σημασία για διαταραχές ανάπτυξης.
Η διάγνωση βασίζεται σε:
Σε σύνθετες ή αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί αξονική τομογραφία.
Η θεραπεία εξαρτάται από:
Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι:
Η σωστή ανάταξη και παρακολούθηση είναι κρίσιμες για την ομαλή ανάπτυξη του παιδικού σκελετού.
Τα κατάγματα στα παιδιά επουλώνονται πάντα γρηγορότερα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, λόγω της αυξημένης οστικής ανακατασκευής, όμως απαιτείται σωστή αντιμετώπιση για να αποφευχθούν παραμορφώσεις.
Ένα κάταγμα κοντά στην επίφυση είναι πιο επικίνδυνο;
Ναι. Τα κατάγματα επιφύσεων μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη του οστού και χρειάζονται στενή παρακολούθηση.
Μπορεί να διορθωθεί μόνο του ένα στραβό κάταγμα;
Ορισμένες γωνιώδεις παραμορφώσεις διορθώνονται με την ανάπτυξη, αλλά αυτό εξαρτάται από την ηλικία και τη θέση του κατάγματος.
Χρειάζεται πάντα γύψος;
Όχι. Ορισμένα κατάγματα αντιμετωπίζονται με κηδεμόνα ή απλή ακινητοποίηση, ανάλογα με τον τύπο τους.
Πότε μπορεί το παιδί να επιστρέψει στο παιχνίδι;
Μετά την πλήρη πώρωση και κατόπιν ιατρικής καθοδήγησης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος επανακατάγματος.
Γιατί είναι σημαντική η παρακολούθηση μετά το κάταγμα;
Για να διασφαλιστεί ότι το οστό πωρώνεται σωστά και δεν επηρεάζεται η μελλοντική ανάπτυξη.
Για περισσότερες πληροφορίες ή για αξιολόγηση παιδικού κατάγματος, μπορείς να έρθεις σε επικοινωνία με τον ορθοπαιδικό χειρουργό ενηλίκων και παίδων Μιχάλη Σαράντη. Μαζί μπορούμε να διασφαλίσουμε τη σωστή αποκατάσταση και την υγιή ανάπτυξη του παιδικού σκελετού.
